Türev Araç ve Piyasa Nedir Çeşitleri ile Özellikleri Nelerdir

En İyi İkili Opsiyon Komisyoncuları 2020:
  • Binarium
    Binarium

    Sıralamada birincilik! En iyi ikili opsiyon broker!
    Yeni başlayanlar için mükemmel seçim! Ücretsiz eğitim ve
    demo hesabı! Kayıt bonusu!

  • Binomo
    Binomo

    Güvenilir ikili opsiyon broker!

Piyasa Nedir ? Г‡eЕџitleri Ve Г–zellikleri Nelerdir ?

Piyasa Nedir ? Г‡eЕџitleri Ve Г–zellikleri Nelerdir ?

Günlük yaşamda ‘’ Pazar ‘’ denildiğinde insanların aklına ilk önce meyve, sebze, balık ve et gibi gıda maddeleriyle bazı giyim ve hediyelik eşyaların alınıp satıldığı yer gelir; şehirlerdeki semt pazarları gibi. Ekonomide pazarın çok daha genel bir anlamı vardır. Piyasa, alıcı ve satıcıları bir araya getiren, onların bilgi alışverişinde bulunup iş yapmalarını ( bir şey alıp satmalarını ) sağlayan bir düzenlemedir. Örneğin, dünya petrol piyasası, petrol alıcı ve satıcıların fiyatlarla ilgili bilgiler temin ettikleri ve bu bilgiler çerçevesinde petrol alıp sattıkları bir düzenleme olup, bu konudaki anlaşmalar daha ziyade telefon ve internet gibi modern iletişim araçları vasıtasıyla yapılır. Londra, New York, Pekin gibi bazı önemli ticari merkezler bu düzenlemede aracı rolünü üstlenebilirler.

Piyasaları üç ana grupta toplayabiliriz: Kaynak piyasaları olarak da adlandırılan faktör piyasaları, mal ve hizmet piyasaları olarak da adlandırılan ürün piyasaları, ve bu ikisine göre daha az önemli olan döviz piyasaları. Günlük hayatta adını sıkça duyduğumuz finansal piyasalar genellikle faktör piyasaları için de ele alınırlar. Şimdi bu piyasaları kısaca görelim.

Faktör ( Kaynak ) Piyasası Nedir ?

Faktör piyasaları, üretim faktörlerinin ( emek, sermaye, doğal kaynaklar ve girişimcilik ) alınıp satıldığı piyasalardır. Kapitalist sistemde üretim faktörleri ev halkına ait olduğu için ev halkı üretim faktörlerinin satıcısı, firmalar da üretim faktörlerinin alıcısı konumundadır. Üretim faktörlerinin fiyatları ve alınıp satılacakları miktarlar, tam rekabet ortamında, arz ve talebe göre belirlenir. Firmalar bu üretim faktörlerini satın alır ve karşılığında ödeme yapar. Emek için ücret, sermaye için faiz, doğal kaynaklar için rant ve girişimcilik için kar. Ev halkı da bu üretim faktörlerinin satışından gelir elde etmiş olur. Firmaların yanı sıra devlet de faktör piyasalarında talepte bulunur ve bazı üretim faktörlerinden satın alır.

ГњrГјn ( Mal ve Hizmet ) PiyasasД± Nedir ?

Firmalar faktör piyasalarından satın aldıkları üretim faktörleri ile mal ve hizmet üretir ve bunları kar amacıyla ürün piyasalarında satarlar. Ev halkı üretim faktörlerini satarak elde ettikleri gelirle ürün piyasalarından mal ve hizmet satın alırlar. Firmalar satıcı, ev halkı alıcı konumundadır. Mal ve hizmetlerin fiyatları ve bu mal ve hizmetlerin ne kadar alınıp satılacağı, tam rekabet ortamında, arz ve talep tarafından belirlenir.

Ev halkД±nД±n yanД± sД±ra devlet de bu piyasalardan mal ve hizmet satД±n alД±r.

Döviz Piyasası Nedir ?

En İyi İkili Opsiyon Komisyoncuları 2020:
  • Binarium
    Binarium

    Sıralamada birincilik! En iyi ikili opsiyon broker!
    Yeni başlayanlar için mükemmel seçim! Ücretsiz eğitim ve
    demo hesabı! Kayıt bonusu!

  • Binomo
    Binomo

    Güvenilir ikili opsiyon broker!

Döviz piyasaları dövizin alınıp satıldığı ve döviz fiyatının ( döviz kurunun ) belirlendiği piyasalardır. Döviz kurları, devletin döviz kurunu doğrudan belirlemediği durumlarda, döviz arzı ve dövize olan talep tarafından belirlenir.

TÜREV ARAÇ NEDİR ?

Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası ( VİOP ) yapılan son düzenlemelerle birlikte ilgi odağı olmaya başladığından dolayı, yeni yatırımcıların karışılacakları birçok yeni terim olacaktır. Bunlardan biri de türev araçlarıdır. Yazımızda bu konuyla ilgili aklınıza takılan her sorunun yanıtını bulabilirsiniz.

Türev Araç Nedir?

Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasasında ( VİOP ) işlem görmekte olan yatırım araçları enstrümanlara dayalı sözleşmelerdir. Bu da demek oluyor ki ürünün kendisi fiziki olarak bulunmasa dahi, bu ürüne bağlı ve belli şartları olan sözleşmeler işlem görmektedir. Bundan dolayı da bahsi geçen bu sözleşmeler bir yatırım aracından ortaya çıkmış oldukları için ‘’türev araç’’ şeklinde isimlendirilmişlerdir.

Türev araçların tanımını yapmak gerekirse; kendi değeri başka bir finansal varlığa ya da bahsi geçen malın direkt değerine bağlı olan araçlara türev araçlar denmektedir. buna örnek vermek gerekirse, herhangi bir ürünün değerinde değişiklik gerçekleştiği taktirde, bu ürüne bağlı olan sözleşmelerde de değişiklik olacaktır. işin bu kısmında türev araçların bazı özellikleri ortaya çıkmaktadır. Bunlar;

gibi özellikleri ortaya çıkmaktadır. türev araçların sağlamış olduğu bu özellikler sayesinde spot piyasada içerisinde görülen riskler, türev piyasalarda daha önceden fark edilerek engellenmiş oluyorlar.

Türev Araçların Çeşitleri

Dayanak varlıkların vade süreleri boyunca almış olduğu değere bağlı olarak Türev ürünlerin performansı da değişiklik gösterebilmektedir. Organize ve tezgâh üstü olmak üzere 2 farklı piyasa türünden işlem görürler.

  • Organize piyasalar: Hukuki dГјzenlemelere sahip olan ve standart tГјrev ГјrГјnlerin alД±m-satД±m iЕџlemlerinin gerГ§ekleЕџtiДџi yerlerdir. Bu duruma Г¶rnek vermek gerekirse; Borsa Д°stanbul altД±nda faaliyet gГ¶rmekte olan Vadeli Д°Еџlem ve Opsiyon PiyasasД±(VД°OP) ile Chicago Opsiyon BorsasД± ( CBOT ) organize piyasalara Г¶rnek gГ¶sterilebilir.
  • TezgГўh ГјstГј piyasalar: Organize piyasalar dД±ЕџД±nda gerГ§ekleЕџen bГјtГјn piyasalarД± kapsar.

Türev araçları 4 ürün grubuna da ayırabiliriz. Bunlar;

  • Futures sГ¶zleЕџmeleri
  • Forward sГ¶zleЕџmeleri
  • Opsiyonlar sГ¶zleЕџmeleri
  • Swap sГ¶zleЕџmeleri

Forward Sözleşmeleri ve Özellikleri

Dayanak varlığın ileride bir tarihte önceden belirlenmiş olan fiyatı baz alınarak satış işleminin gerçekleştirildiği sözleşmelerdir. Bu türev araçta satıcı taraf, dayanak varlığı ilerideki başka bir tarihte daha önce belirlenmiş olan şartları yerine getirecek şekilde teslim edecektir. Alıcı olan taraf ise vadede ödemesi gereken ücreti verip dayanak varlığı satın alacaktır.

Forward sözleşmelerinin alım-satımı, çoğunlukla büyük kurumsal şirketler arasında yapılmaktadır. Ayrıca bu işlem taraflara özel anlaşmalardır. Forward sözleşmeleri, kontratlarda oluşabilecek temerrüt riskini azaltmaktadır. Bu sözleşmeler çoğunlukla pay senetleri, döviz kurları, emtia ürünleri ve faiz oranları üzerine yazılı sözleşmelerdir.

Bu türev araçlarının alım-satımı, tezgâh üstü piyasalarda gerçekleşmektedir. Futures sözleşmeleri ile birbirine çok karıştırılmaktadır. Ancak en ayırt edici özelliklerinden birisi,  futures sözleşmelerin organize piyasalarda işlem görüyor olmasıdır.

Futures Sözleşmeleri ve Özellikleri

Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasasında işlem görmekte olan vadeli işlem sözleşmelerine futures sözleşmeleri denmektedir. . Forward sözleşmelerindeki gibi taraflara özel değildirler. bunun dışında futures sözleşmeleri temerrüt riskini tam anlamıyla ortadan kaldırmaktadır. Temerrüt riskinin anlamı ise, bir tarafın borcunu ödememesi olarak tanımlanmaktadır. Ancak bu risk, futures sözleşmelerinde teminat hesapları ile önlenebilmektedir.

Mal ya da herhangi bir finansal aracın, ilerideki bir tarihte bugünden anlaşılan fiyatı baz alınarak satılması işlemine futures sözleşmeleri denir. Bu sözleşmelerde, dayanak varlığın kalitesi ya da sayısı gibi daha ince detaylar da açıkça belirtilmiştir. Ayrıca, vadesinde fiziki teslim ya da nakit ödeme gerçekleştirilerek sözleşme sonlandırılmaktadır. Borsada alınıp satılıyor olmasından dolayı standartları belirgin bir şekilde ayarlanabilmiştir.

Opsiyon Sözleşmeleri ve Özellikleri

Vadesi geldiği zaman alma ya da satma zorunluluğu olmayan sözleşmelere opsiyon sözleşmesi denmektedir. İleri bir tarihte dayanak varlığı, belli bir dönem sonunda baştan belirlenmiş olan fiyat üzerinden alma-satma hakkı verirler. Opsiyon sözleşmelerinin futures ve forward sözleşmelerinden en önemli farkı, alma ya da satma gibi bir zorunluluğa sahip olmamasıdır. Bu demektir ki opsiyon sözleşmelerinde cayma hakkına sahip değillerdir. Bu hak, kontratın alındığı ya da satıldığı anda yatırımcılar tarafından bilinir.

İki çeşit opsiyon sözleşmesi bulunmaktadır. Bunlar;

Opsiyon sahibi kişi , alım ya da satım hakkını kendi isteği doğrultusunda gerek gördüğü an kullanabilme hakkına sahiptir. Eğer herhangi bir koşul oluşmazsa opsiyonunu kullanmama hakkına da sahiptir.

Opsiyon satıcısı ise alıcının verdiği karara göre yükümlülüklerini yerine getirmek zorundadır. Alıcının bu hakka sahip olmasının sebebi ise opsiyon sözleşmesi için satıcıya ödemiş olduğu primdir.

Swap Sözleşmeleri ve Özellikleri

Swap sözleşmeleri ise iki tarafın bazı belirli dönemlerde gerçekleşecek olan nakit akışlarını önceden belirlenmiş koşullar baz alınarak el değiştirmek amacıyla oluşturdukları türev ürünlere verilen isimdir. Temel olarak iki farklı gruba ayrılırlar. Bunlar;

Bu swab sözleşmesinde değişken faizli bir borcun ödemesi sabit faizli başka bir ödeme ile takas edilebilme özelliği bulunmaktadır

Para swabı sözleşmesinde ise taraflar farklı para birimlerine ihtiyaç duyduğunda, anapara ve faizi takas edebilirler.

Swap sözleşmeleri de diğer türev ürünlerinde olduğu gibi riskten korunma veya spekülatif amacı güdülerek kullanılabilirler. Bununla birlikte firma nakit akışını düzenleme amacıyla değişen finansal şartlara ya da değişmekte olan proje koşullarına uyum sağlayabilmek adına da bu yolu kullanabilmektedir.

AyrД±ca bu tГјrev ГјrГјnГј, В Forex piyasasД±nda bulunan gГјnlГјk pozisyon taЕџД±ma maliyeti olarak kullanД±lan swap ile farklД±dД±rlar.

İnfo yatırım VİOP sayfasına ulaşmak için burayı tıklayınız

TГњREV PД°YASALAR

Türev Piyasalar: Bu piyasalar forward, futures, options ve swap işlemlerinin tamamını içermektedir. Bu tür işlemler vadeli işlemlerdir. Vadeli işlemlerin ortak özelliği, ilerideki bir tarihte teslimatı yapılmak üzere herhangi bir malın veya finansal aracın bugünden alım satımının yapılmasıdır.

Türev Araçlar: Değeri başka bir finansal varlığın veya malın değerine doğrudan bağlı olan finansal araçlar türev araç olarak adlandırılmaktadır. Türev araçlar, dayanak varlığın sahipliğinin el değiştirmesine gerek olmaksızın bu varlıkla ilgili hak ve yükümlülüklerin ticaretine imkan sağlar.

Vadeli İşlem Sözleşmeleri: Belirli bir vadede, önceden belirlenen fiyat, miktar ve nitelikte ekonomik veya finansal göstergeyi, sermaye piyasası aracını, malı, kıymetli madeni ve dövizi alma veya satma yükümlülüğü veren sözleşme vadeli işlem sözleşmesidir.

Vadeli işlem sözleşmelerinin en temel özelliği, kredili alış ve açığa satış işlemlerinde olduğu gibi düşük miktarda para veya teminatla büyük pozisyonlar alınabilmesine imkân vermesidir. Bu yüksek kaldıraç etkisi ile bu piyasalarda yüksek getiriler elde edilebileceği gibi, büyük zararlarla karşılaşma ihtimali de mevcuttur. Ortaya çıkacak zarar miktarı, başlangıç teminatını aşabileceği gibi yatırımcının hesabındaki teminatın tümünü de aşabilir

Vadeli Д°Еџlemlerin SaДџladД±ДџД± Avantajlar Nelerdir:

– Vadeli iЕџlem piyasalarД±, spot piyasada ortaya Г§Д±kan risklerin ortadan kaldД±rД±lmasД± ya da yГ¶netilmesi, gelecekteki fiyat deДџiЕџimlerine karЕџД± bugГјnden alД±m-satД±m satД±m yapД±lmasД± sonucu taraflarД±n olasД± fiyat dalgalanmalarД±na karЕџД± korunmalarД±nД± saДџlar.

– Vadeli iЕџlem piyasalarД± Гјreticilere, ithalat ve ihracatГ§Д±lara, portfГ¶y yГ¶neticilerine, bankacД±lara ve yatД±rД±mcД±lara fiyatlarД±n gelecekteki seyirleri hakkД±nda fikir vererek risk ve stok yГ¶netiminde yol gГ¶sterici olur.

– Vadeli iЕџlem piyasalarД±nda yatД±rД±mcД±lar, spot piyasalara oranla daha dГјЕџГјk miktarlarda sermaye ile iЕџlem yapabilme ЕџansД±na sahiptirler. Spot piyasalarda iЕџlem tutarД±nД±n tamamД± tahsil edilirken, vadeli piyasalarda marjin adД± verilen iЕџlem tutarД±na oranla daha dГјЕџГјk miktardaki teminat tutarД± ile iЕџlem yapД±labilmektedir.

En İyi İkili Opsiyon Komisyoncuları 2020:
  • Binarium
    Binarium

    Sıralamada birincilik! En iyi ikili opsiyon broker!
    Yeni başlayanlar için mükemmel seçim! Ücretsiz eğitim ve
    demo hesabı! Kayıt bonusu!

  • Binomo
    Binomo

    Güvenilir ikili opsiyon broker!

İkili Opsiyonlar ve Forex Hakkında Her Şey
Bir cevap yazın

;-) :| :x :twisted: :smile: :shock: :sad: :roll: :razz: :oops: :o :mrgreen: :lol: :idea: :grin: :evil: :cry: :cool: :arrow: :???: :?: :!: